Waarom Aristoteles nooit aan een praatgroep mee zou doen…

Aristoteles - een van de meest invloedrijke klassieke filosofen in de westerse traditie - wist het al: ‘Alles wat aandacht krijgt groeit’. Als de goede man nu had geleefd, zou hij daarom voor geen goud aan een therapeutische praatgroep deelnemen…

Van veel cliënten hoor ik dat ze, voordat ze mijn hulp inriepen, aan groepstherapie hebben meegedaan. En dat het hen niet heeft geholpen. Sterker, hun klachten verergerden vaak. Het verbaast mij niets. Het is een typisch voorbeeld van wat Aristoteles al meer dan 300 jaar voor de geboorte van Christus had uitgevogeld. Aandacht aan iets besteden is hetzelfde als een plant water geven. Het leidt tot groei en bloei. Prima als je je bezighoudt met iets dat je graag wilt. Maar desastreus als je aandacht besteedt aan iets waar je juist vanaf wilt.

Eindeloos begrip
Bij steeds meer instellingen kun je wekelijks groepstherapie volgen. Vaak gaat het om clubjes van acht tot vijftien mensen onder leiding van een psycholoog. Je mag uitvoerig over je psychische klachten praten en er is eindeloos begrip voor elkaar. Het lijkt wel of iedereen blij is dat een ander ook iets heeft.

'Heb jij dat ook?'
'Oh, ik ook'.
'Mijn zoon begrijpt er niks van'.
'Jeetje, mijn dochter ook al niet'.
'Ik heb veel problemen gekregen met mijn man'.
'Ja, ik ook'.
'Nou, mijn man ging er met een ander vandoor'.
'Mijn vrouw koos voor een oudere man, erg hè'.
'Niemand in mijn gezin begrijpt het…'

Slachtofferschap ondersteunen
Hoewel het feest der herkenning tijdens dit soort gesprekken, zoals het woord al zegt, voor een positief gevoel zorgt, is dat slechts van korte duur en lost het psychische klachten niet op. Integendeel. Het gevaar bestaat dat deelnemers aan een praatgroep zich (nog meer) slachtoffer gaan voelen en elkaar hierin oeverloos ondersteunen. Voor een aantal mensen is het aanhoren van de klachten van mede-groepsleden zelfs aanleiding om depressief te worden. Bij anderen versterkt het simpelweg hun eigen palet aan klachten. Uiteindelijk hebben slechts weinig mensen er baat bij.

In de greep houden
Logisch, want het eindeloos praten over waar je allemaal last van hebt, zoals angst en paniek, houdt je in de greep ervan. Het zou al iets anders verlopen wanneer het verplicht werd om elkaar uitsluitend positieve verhalen te vertellen. Dat kan iemands 'mind' in een andere richting sturen.

Deprimerend
Regelmatig krijgen deelnemers tijdens een groepstherapie een opdracht waar ze thuis mee aan de slag kunnen gaan. Het is uitermate deprimerend voor de groep als blijkt dat slechts een enkeling de opdracht heeft uitgevoerd. En als anderen uitvoerig vertellen: 'Ik durfde het niet', of 'Ik kon het niet'. Zo ondersteunen zij elkaar opnieuw in hun ellende en het idee dat het uitermate moeilijk is om er vanaf te komen.

Geluk gehad
Het prettige van praatgroepen is het begrip, de aandacht en het sociale contact. En zoals bij elke therapievorm zullen er gerust mensen te vinden zijn die er baat bij hebben gehad. Waarschijnlijk hebben zij geluk en ging het om een groep met een uitermate positieve instelling. Maar over het algemeen is de sfeer van overmatig begrip voor psychische klachten en elkaars ondersteuning hierin verreweg het slechtste klimaat om klachtenvrij te kunnen worden. Simpelweg omdat Aristoteles gelijk heeft. Alles wat aandacht krijgt groeit, zowel positieve als negatieve dingen. Ik richt me in mijn praktijk daarom louter op het eerste!

 

Voeg hier uw reactie toe